Relatieverslaving en Co-dependentie

Hoewel de symptomen erg op elkaar lijken en met elkaar verband houden, is er toch een verschil tussen relatieverslaving en co-depententie. Als je relatieverslaafd bent, ben je ook co-dependent. Maar als je co-dependent bent hoef je niet per se relatieverslaafd te zijn.
Het woord relatieverslaafd zegt het al, je bent verslaafd aan de ander. Je liefdesrelatie is een obsessie en je kunt voor je gevoel niet meer zonder die ander leven. Als je dat toch probeert, heb je letterlijk last van ontwenningsverschijnselen en hunkering. Je gaat steeds terug naar de ander, ook al weet je dat die relatie uiteindelijk weer pijn en verdriet oplevert.

Co-dependentie is veel breder dan relatieverslaving. Bijna iedereen heeft wel trekjes van co-dependent gedrag. In grote lijnen kun je zeggen dat als je voor je geluk of welbevinden afhankelijk bent van een ander, je co-dependent bent. Als je je eigen behoeftes en gevoelens negeert in het belang van de relatie, dan is dat co-dependent gedrag. Vaak wordt dit ten onrechte gezien als liefdevol gedrag, wat het oppervlakkig gezien ook lijkt te zijn, maar wat het niet is als dit gedrag een bedoeling heeft, of als het een strategie is. In feite manipuleer je de ander in de hoop iets te krijgen wat jij nodig hebt. Pure liefde heeft geen strategie nodig. Dat is er gewoon of niet, daar hoef je niets voor te doen of laten.

Wanneer je niet krijgt waar je juist zo’n behoefte aan hebt, maar je in plaats daarvan liefdeloos, respectloos en onverschillig of zelfs gewelddadig behandeld wordt, ben je niet in staat deze relatie los te laten, maar heb je des te meer behoefte aan het contact met hem/haar. Je kunt niet stoppen bezig te zijn met je partner, bedenkt constant oplossingen om de relatie te redden en probeert (vaak tevergeefs) de situatie onder controle te krijgen. Je relatie is een obsessie geworden. Je gedrag, je emoties en je gevoelswereld worden beheerst door de relatie en ook je gezondheid kan er onder lijden. De afwisseling van de hoge pieken en de diepe dalen zijn vergelijkbaar met de kick van het tot je nemen van drugs en de kater achteraf.

Co-dependent gedrag hebben we omdat we niet genoeg liefde voor onszelf voelen. We denken dat we van de ander afhankelijk zijn om liefde te ervaren. Dit is een misvatting die we als kind zijn gaan geloven. Als je meer eigenwaarde en liefde voor jezelf ontwikkelt, kan het patroon van co-dependentie doorbroken worden en kun je gezondere en gelijkwaardige relaties aantrekken. Partners kun je zien als spiegels. We trekken vaak iemand aan die op dezelfde manier van ons houdt als wij zelf doen.

Hoe ontstaat relatieverslaving?

Mensen die een relatieverslaving ontwikkelen, komen vaak uit gezinnen waarin geen gezonde en heldere communicatie was. De relatie met de vader en/of de moeder wordt vaak als moeilijk beschreven. Ook andere situaties waardoor de eigenwaarde geschaad is, kunnen van invloed zijn op het ontwikkelen van relatieverslaving.

Je kreeg als kind emotioneel niet wat je nodig had, je hebt negatieve conclusies over jezelf getrokken, waar je diep van binnen nog steeds in gelooft, je hebt vaak een angstige of vermijdende hechtingsstijl en je hebt valse hoop als afweer aangeleerd. Ook al kun je aan de buitenkant nog zo sterk en onafhankelijk overkomen, van binnen voel je je afhankelijk en altijd op zoek naar de bevestiging van je partner. Verlatingsangst en bindingsangst kunnen elkaar afwisselen, afhankelijk van hoe de ander op jou reageert.

Checklist  “Ware Liefde”

Het werkt verhelderend om met je partner te praten over de liefde. De onderstaande vragen kunnen je daarbij helpen.

1. Is dit liefde of is dit angst?
De diepe angst ‘ik ben het niet waard om liefde te ontvangen’ is een van de grootste oorzaken van liefdesproblemen. Als je al niet van jezelf houdt, hoe kan een ander dan van jou houden?

2. Is dit liefde of is dit afhankelijkheid?
natuurlijk mag je elkaar om hulp vragen en is dat ook heel goed om te doen. Maar wanneer de afhankelijkheid doorslaat zie je de ander als jouw bron van liefde. Je kunt dan voor je gevoel niet zonder je partner en dat is niet goed voor je eigenwaarde.

3. Is dit liefde of is dit gehechtheid?
Er is een groot verschil tussen verbondenheid en gehechtheid. bij gehechtheid voel je vooral angst en bezorgdheid: het is een ‘contract’ dat op de specifieke vorm van jouw relatie is gebaseerd.
Verbondenheid staat los van de ‘vorm’. Ook al woon je ver van elkaar; de liefde blijft.

4. Is dit liefde of heb ik een bepaalde bedoeling?
Liefde kent geen bijbedoelingen, omdat een liefdevolle houding niet is gebaseerd op ‘krijgen’ en ‘ontvangen’ maar op ‘zijn’. Als je liefde geeft om liefde te ontvangen, zul je uiteindelijk teleurgesteld en verontwaardigd zijn.

5. Is dit liefde, of offer ik mezelf op?
Er zijn grenzen: gezonde opoffering is gebaseerd op liefde, maar ongezonde opoffering is gebaseerd op angst. Als je het verschil kent, weet je beter hoe je liefde kunt geven en ontvangen.

6. Is dit liefde, of probeer ik de persoon van wie ik houd te veranderen?
je kunt niet tegelijkertijd van iemand houden en hem of haar willen veranderen.

7. Is dit liefde of probeer ik deze persoon te controleren?
Controle is een vorm van angst. En controle blokkeert groei.